آرامگاه بابا رکن الدین


مقدمه
مسعود بیضاوی معروف به بابا رکن‌الدین و بابا رکن الدین شیرازی(متولد بیضا شیراز) از بزرگان مشایخ عرفان و علمای قرن هشتم هجری بود که در زمان سلطنت ابوسعید ایلخان مغول در اصفهان زندگی می‌کرد.
او در طول زندگی با نهایت احترام می‌زیست. بابا رکن الدین از شاگردان عبدالرزاق کاشانی و همچنین داود قیصری بود. این احترام و عزت پس از درگذشت وی نیز برقرار بود، به‌طوری‌که عده بسیاری از مشاهیر علماء و فقها و شعرا و خوشنویسانی که در اصفهان و سایر شهرهای ایران درگذشتند در مجاورت او به خاک سپرده شدند. این مرد بزرگ در سال ۷۶۹ ‏هجری قمری وفات یافت.
آرامگاه بابا رکن‌الدین یکی از بناهای تاریخی شهر اصفهان است که در زمان حکومت صفویه  در این شهر احداث و در مجموعه تخت فولاد واقع شده  است. 
چرا به او بابا می گفتند: بابا در لغت به مهنای «پیر و نیا» است و در مآخذ تاریخی احترامی بوده است برای عارفان و صوفیان که در زبان فارسی و ترکی متداول بوده است و علاوه بر این یکی از مراتب طریقت تصوف نیز محسوب می شود.
در اصفهان باباهای زیادی مدفون هستند که میشود از بابا قاسم هم نام برد.
 

تاریخچه آرامگاه بابارکن الدین
بر مبنای گزارش‌های متون تاريخی و روايات محلی، پس از مکاشفه شیخ بهایی در این آرامگاه، بقعه و تکيه بابا رکن‌الدين مورد توجه کامل بزرگان و عامه مردم قرار گرفت و ارادت و توجه مردم به زيارت قبر بابا موجب شد، شاه عباس اول دستور احداث بنای بقعه‌ای بر سر مزار اين عارف را صادر کند و بعضا حتی مهندسی بقعه را به جناب شيخ بهايی نسبت می‌دهند که البته استاد جلال الدين همايی پس از بررسی‌های دقيق روی بقعه و معماری بنا، اصل بنای پنج ضلعی را متعلق به قرن هشتم و نهم قمری می‌داند که در زمان شاه عباس اول تجديد بنا شده و قسمت جلو خان ضلع شمالی به‌صورت بنايی چهار ضلعی مشتمل بر ايوانی در وسط با دو اتاق قرينه در طرفين از الحاقات زمان شاه عباس می‌داند.
شیخ بهایی خبر مرگ خود را از بابا رکن‌الدین شنید
شیخ بهایی و محمد تقی مجلسی زمانی که با چند نفر از دیگر صوفیان بر سر مزار بابا رکن‌الدین رفته بودند ناگهان شیخ بهایی عبای خود را بر سر کشید و به حاضران گفت" آیا شما هم صدایی را که من شنیدم شنیدید"؟ حاضران پاسخ دادند" نشنیدیم". شیخ بهایی گفت" از قبر بابارکن‌الدین صدایی شنیدم که به من گفت؛ ای شیخ به فکر احوال خویش باش". از آن روز شیخ بهایی متوجه شد که مرگش نزدیک است و در خانه خود کنج عزلت گزید و به عبادت پرداخت تا اینکه شش ماه بعد از دنیا رفت.
در کنار بقعه بابا رکن الدین و با گذر و بالا رفتن از یک پلکان باریک، چلّه خانه‌ای قرار دارد که دیوارهای آن به یادگار نوشته‌هایی مزیّن بوده که تا سالیان قبل نیز وجود داشته‌اند اما به مرور زمان و بر اثر مرمّت بنا محو شده‌اند که در تصویر ( بابارکن الدین) این‌گونه نوشته شده: "و الله ولی التوفیق / یارب به دو نور دیده پیغمبر/  یعنی به دو شمع دودمان حیدر/ بر حال من از حسن عنایت نظری/ دارم نظر آنکه نیفتم ز نظر"
در پشت بقعه بابا رکن الدین در یک دالان کوچک و زیر زمینی، چلّه خانه دیگری وجود که دیوارهای سنگی آن مملو از یادگارنویسی هایی به روش قلم و مرکّب و خط‌های ثلث، نستعلیق و نسخ از دوره صفوی و قاجار است. مهمترین یادگاری این قسمت، نوشته‌ای است به قلم شیخ‌بهایی عالم و دانشمند دوره شاه عباس و نشان از آن دارد که شیخ در این مکان به ریاضت و چلّه‌نشینی می‌پرداخته است.
 

معماری آرامگاه بابا رکن الدین
آرامگاه به صورت پنج ضلعی به ابعاد 70/11 متر است که به ضلع شمال شرقی آن، سردری بلند با غرفه‌های دو طبقه در طرفین اضافه کرده‌اند، و محور اصلی بنا دقیقآ با قبله تطبیق می‌کند. از آنجا که این بقعه در فضای بازی قرار دارد و از هر سو نمایان است، همین امر سبب شده که معمار آن از سادگی دیوارهای بلند خارجی با ایجاد طاق نماهای متعدد بکاهد و با افزودن تزیینات کاشیکاری در لچکی‌های طاق نماهای مزبور، در نما ایجاد تنوع و جلب توجه کند.
 

تزیینات بنا
در ابتدا در داخل و خارج بنا کاشی کاریهای مینایی عالی وجود داشته که اکنون قسمت عمدهٔ آن از بین رفته است. سردر بنا در ضلع شمال شرقی بقعه واقع شده و شامل ایوان بلندی به ارتفاع 90/7 متر است و دارای کتیبه‌ای به خط ثلث سفید بر متن کاشی لاجوردی برقلم محمد صالح اصفهانی خطاط مشهور دوره شاه عباس اول صفوی است.
سنگ قبر وی از جنس مرمر در ابعاد ۷۶*۱۲۰*۱۲۰ سانتیمتر است این سنگ ساده و بدون نوشته و تزیین است، سنگ نوشتهٔ افراشته‌ای نیز بر بالای قبر تعبیه گردید که دارای ۲۱۰ سانتی‌متر طول و ۹۰ سانتی متر عرض است. سنگ نوشته در ۷ سطر به خط ثلث است، سطر نخست آیه ۶۲ از سوره یونس است.
 

ویژگی  مقبره بابا رکن الدین
این بقعه از لحاظ نقشه، تناسب کامل معماری، جزئیات بنا، و گنبد رک از سایر بناهای موجود در تخت فولاد متمایز و از اهمیت خاصی بر خوردار است. یکی از خصوصیتهای استثنایی این بنا؛ به کار بردن سمبل‌های عددی چون پنج در پلان بنا و دوازده در گنبد بنا است که به نظر می‌رسد نشانگر پایبندی و ارادت وی به پنج تن آل عبا و دوازده امام باشد.
شهرت بابارکن الدین در دوره ی صفویه آن چنان بود که در منابع دورۀ صفویه گورستان تخت فولاد را به نام «مزار بابا رکن الدین» می گفته اند. به این ترتیب بابا رکن الدین یکی از کهن ترین تکایای موجود در تخت فولاد به حساب می آید و یکی از مهمترین تکایای آن محسوب می شود.

 

سایر مشخصات
آرامگاه بابارکن الدین در تاریخ ۹ مرداد ۱۳۱۲ با شمارهٔ ثبت ۲۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
 

بنا از نگاه گردشگران و سیاحان
به نظر شاردن این ساختمان از جهت هندسه بنا و مشرف بودن بر سایر گنبدهای تخت فولاد از امتیاز خاصی بر خوردار است.
 

شهر اصفهان
موزه شهراصفهان، شهر گنبدهای فیروزه ای ، شهر جهانی خلاق صنایع دستی ، در دوران صفویان پایتخت ایران بود و بسیاری از بناهای تاریخی و دیدنی آن در همان دوران ساخته شده اند. این شهر دیدنی یکی از پرگردشگرترین و زیباترین شهرهای ایران محسوب می شود و هم از لحاظ آثار تاریخی غنی است و هم از نظر مراکز تفریحی و طبیعی مثل رودخانه زاینده رود و پارک جنگلی ناژوان و پارک کوهستانی صفه .
 

دیگر جاذبه های گردشگری شهر اصفهان
از دیگر جاذبه های تاریخی و گردشگری اصفهان می توان به
میدان نقش‌ جهان، مهمانسرای عباسی ، بازار قیصریه ، کوه آتشگاه
مساجد مختلف تاریخی : مسجد شیخ لطف الله ، مسجد جامع ، مسجد حکیم ، مسجد سید ، مسجد رحیم خان ، مسجد رکن الملک ، مسجد امام (ره)
کاخ ها وعمارت های مختلف تاریخی : کاخ عالی قاپو ، کاخ چهل ستون ، عمارت هشت بهشت

مشاهده و خرید پازل سه بعدی چوبی کاخ هشت بهشت اصفهان از اینجا ، تولید موسسه فرهنگ و تمدن
مشاهده و خرید پازل سه بعدی چوبی کاخ عالی قاپو اصفهان از اینجا ، تولید موسسه فرهنگ و تمدن

كليساهای مخلتف : کلیسای وانک و کلیسای حضرت مریم (س ) و کلیسای بیت لحم
مشاهده و خرید پازل سه بعدی چوبی کلیسای وانک اصفهان از اینجا، تولید موسسه فرهنگ و تمدن
پل های تاریخی : سی و سه پل ، پل شهرستان ، پل چوبی ( پل جویی ) ، پل مارنان
مشاهده و خرید پازل سه بعدی چوبی پل خواجو اصفهان از اینجا، تولید موسسه فرهنگ و تمدن
خیابان ها و گذر های گردشگری :  چهارباغ عباسی ، چهارباغ خواجو  
مناره های تاریخی: منارجنبان و مناره باغ قوشخانه ، مناره چهل دختران ، مناره دارالضیافه ، مناره ساربان، مناره مسجد علی ، مناره های دردشت ،  مناره باقوشخانه
مشاهده و خرید پازل سه بعدی چوبی منارجنبان اصفهان از اینجا، تولید موسسه فرهنگ و تمدن
مدارس تاریخی : مدرسه علمیه چهارباغ و مدرسه علمیه صدر ، مدرس ابن سینا
خانه های تاریخی: خانه نظام الاسلام و خانه شیخ الاسلام و خانه مشروطه ، انگورستان ملک
تخت فولاد ( وادی السلام اصفهان ) بزرگترین و مهمترین قبرستان شیعیان بعد از وادی السلام نجف اشرف با گنجینه عظیم آرامگاه های باستانی و تاریخی مثل آرامگاه بابا رکن الدین ، تکیه خوانساری ، آرامگاه بانو امین
مشاهده و خرید پازل سه بعدی چوبی آرامگاه بابا رکن الدین تخت فولاد اصفهان از اینجا، تولید موسسه فرهنگ و تمدن
حمام های تاریخی : حمام علی قلی آقا ، حمام شیخ بهایی ، حمام جارچی ، حمام شاه علی
امامزادگان و بقاع متبرکه: امامزاده شاهزید (ع) و امام زاده اسماعیل (ع) ...
هتل ها و اقامتگاه های تاریخی : مهمانسرای عباسی ، هتل بخری ، هتل دردشتی ، هتل کریاس
باغ ها و مراکز تفریحی گردشگری: باغ پرندگان ، باغ گلها ، باغ پروانه ها ، باغ صدف ، کوه صفه ، ناژوان ، شهر رویاها ، آکواریوم اصفهان
موزه ها: موز تاریخ طبیعی ، موزه هنرهای معاصر ، موزه سنگ ، موزه هنرهای تزئینی ، موزه خط
 اشاره کرد.
 
مشاهده و خرید پازل سه بعدی چوبی بابا رکن الدین تخت فولاد اصفهان از اینجا ، تولید موسسه فرهنگ و تمدن
فرهنگ و تمدن تولید کننده پازل سه بعدی بناهای تاریخی ایران 


کلید واژه
مسعود بیضاوی ، بابا رکن‌الدین ، شیخ بهایی ، تخت پولاد ، تخت فولاد ، مصلی ، شیخ بهایی ، وادی السلام اصفهان ، فرهنگ وتمدن ، قبرستان ، آرامگاه ، مقبره ، گردشگری مذهبی ، توریستی ، اصفهان ، نصف جهان ، پل بابا رکن الدین